Sản phẩm xây dựng cầu Thủ Thiêm 4: Sẽ phải doanh nghiệp đấu thầu?

Bộ Kế hoạch và đầu tư (KH&ĐT) vừa có văn bản nêu ý kiến về việc triển khai quy hoạch cầu Thủ Thiêm 4 tại Tp.HCM. Ở văn bản như thế, Bộ KH&ĐT nêu rõ, Bộ không đủ cơ sở để có ý kiến đối với đề xuất của UBND TP.Hồ Chí Minh lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp tốt theo quy định ở Điều 26 Luật Đấu thầu.

Theo UBND TP.Hồ Chí Minh, việc đầu tư dự án triển khai cầu Thủ Thiêm 4 nhằm giải tỏa áp lực giao thông từ phía quận Bình Thạnh, quận Thủ Đức qua phía các quận 7, 8, huyện Bình Chánh và Nhà Bè; giảm ùn tắc giao thông khu vực nội thành và tai nạn giao thông liên quan đến hoạt động của những bến cảng trên địa bàn Q.4 và quận 7; kết nối khu đô thị mới Thủ Thiêm với khu trung tâm hiện hữu của TP và Q.4, quận 7, tạo điều kiện thu hút triển khai, thúc đẩy phát triển khu đô thị mới Thủ Thiêm và khu đô thị mới Nam TP.Hồ Chí Minh. dự án căn hộ quận 7, grand nest quận 7.

Trước đó, UBND Thành phố Hồ Chí Minh đã chấp thuận chủ trương cho Liên danh Công ty CP nâng cấp BDS Phát Đạt - Công ty CP đầu tư và nâng cấp hạ tầng 620 - Công ty CP triển khai phát triển triển khai 168 tự cân đối mức giá, nghiên cứu lập đề xuất sản phẩm theo hình thức PPP (hợp đồng BT). Đến nay, liên danh này đã hoàn thiện nghiên cứu đề xuất sản phẩm. Những sở, ngành liên quan của thành phố đã kiểm tra và xác định liên danh này có đủ điều kiện và năng lực tài chính, có tổng vốn chủ sở hữu bảo đảm theo quy định để thực hiện dự án.

UBND TP.Hồ Chí Minh cũng kiến nghị Thủ tướng chấp thuận điều chỉnh quy hoạch chi tiết nhóm cảng biển Đông Nam Bộ (nhóm 5) giai đoạn đến năm 2010, giải pháp đến năm 2020 theo hướng di dời những cầu Cảng K12, K12A, K12B, K12C, K12C1 hiện hữu đến địa điểm triển khai phù hợp ở Cảng Hiệp Phước, huyện Nhà Bè. Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đầu tư Hoa phượng đỏ mới, di dời cảng Tân Thuận. Doanh nghiệp đề xuất sản phẩm sẽ chịu trách nhiệm kết hợp thực hiện triển khai cảng mới tại Hiệp Phước, di dời cảng Tân Thuận và đầu tư xây dựng cầu Thủ Thiêm 4. Khu vực bến Hoa Phượng đỏ Tân Thuận hiện hữu sẽ được chuyển đổi công năng phù hợp với triển khai chung của thành thị.

Để giảm thiểu ảnh hưởng khi xây dựng và sử dụng cầu Thủ Thiêm 4 khi Hoa phượng đỏ Tân Thuận chưa được di dời toàn bộ, UBND Thành phố Hồ Chí Minh cũng kiến nghị phương án cho phép Hoa phượng đỏ SG được sử dụng khu bến Hoa phượng đỏ Tân Thuận hiện hữu như là bến ICD chuyển tải hàng hóa ra khu Cảng Hiệp Phước với sà lan vận tải có tĩnh không yêu cầu nhỏ hơn 10m.

Theo Bộ KH&ĐT, Điều 26 Luật Đấu thầu quy định, nếu dự án xuất hiện các điều kiện đặc thù, riêng biệt mà không thể áp dụng các hình thức chọn lựa chủ đầu tư quy định tại các Điều 20, Điều 22 Luật Đấu thầu thì người có thẩm quyền trình Thủ tướng Chính phủ cho rằng xét, quyết định phương án chọn lựa chủ đầu tư ở trường hợp tốt.

Liên quan đến sản phẩm triển khai cầu Thủ Thiêm 4, tại Văn bản số 8651/BKHĐT-QLĐT ngày 17/10/2016, Bộ KH&ĐT đã đề nghị UBND Tp.HCM giải trình bổ sung tính đặc thù của sản phẩm về định hướng kỹ thuật, tài chính, hiệu quả kinh tế và lý do lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp tốt.

Nhưng, về lý do lựa chọn chủ đầu tư ở trường hợp tốt, UBND Thành phố Hồ Chí Minh chưa nêu rõ tính đặc trưng riêng biệt của dự án mà không thể ứng dụng được đấu thầu rộng rãi hoặc chỉ định thầu theo quy định tại Điều 20, Điều 22 Luật Đấu thầu (chỉ nêu lý do hết sức chung chung là để giải quyết ùn tắc giao thông). UBND thành phố cũng chưa nêu rõ lợi ích kinh tế, hiệu quả, tiết kiệm thời kì khi áp dụng lựa chọn nhà đầu tư theo Điều 26 Luật Đấu thầu hoặc các ảnh hưởng tiêu cực khi dự án phải thực hiện đấu thầu rộng rãi.

Đáng lưu ý, về phương án lựa chọn chủ đầu tư ở trường hợp đặc biệt, UBND TP.Hồ Chí Minh không nhắc đến phương án, bao gồm: phương pháp lựa chọn, trình tự thủ tục của quá trình lựa chọn nhà đầu tư nhằm bảo đảm hiệu quả triển khai của dự án.

Riêng về chứng minh năng lực, kinh nghiệm của nhà đầu tư, tại Văn bản giải trình số 1901/UBND-DA, UBND Thành phố Hồ Chí Minh mới nhắc đến kinh nghiệm chủ đầu tư và năng lực tài chính 1 cách chung chung, chưa đề cập đến khả năng huy động, thu xếp nguồn vốn vào sản phẩm (bao gồm cả việc di dời những cầu cảng) nhằm đảm bảo tính khả thi trong thực hiện sản phẩm.

Cũng ở Văn bản số 1901, UBND Tp.HCM nêu tin tức về quỹ đất thanh toán cho chủ đầu tư thực hiện hợp đồng BT thuộc khu đô thị Thủ Thiêm và 1 số khu đất của đô thị. Không những thế, nhà đầu tư thực hiện dự án được ứng trước vốn di dời những cầu Hoa phượng đỏ và được thanh toán thông qua quỹ đất tại khu Cảng Tân Thuận và các địa điểm khác trên địa bàn TP.Hồ Chí Minh. Điều như thế có nghĩa UBND Tp.HCM sẽ phải bố trí quỹ đất lớn để thanh toán cho chủ đầu tư vừa thực hiện nhiệm vụ di dời cầu Cảng (với tổng mức triển khai khoảng 3.500 tỷ đồng), vừa thực hiện triển khai quy hoạch cầu Thủ Thiêm 4 (với tổng mức triển khai khoảng 5.253 tỷ đồng).

vì vậy, Bộ KH&ĐT cho rằng, UBND Tp.HCM cần cân nhắc về tính khả thi của việc bố trí các quỹ đất như thế trên cơ sở rà soát về tính pháp lý nhằm bảo đảm thanh toán đủ cho chủ đầu tư, kế hoạch giải phóng mặt bằng ở bối cảnh nguồn lực đất đai ngày càng hạn chế. Theo như thế, giá trị quyền khai thác đất phải được xác định trên cơ sở giá thị trường, tránh thất thoát nguồn lực, tài sản nhà nước.

Từ những phân tích nêu trên, Bộ KH&ĐT đề nghị UBND Tp.HCM căn cứ quy định ở Điều 20, Điều 22 Luật Đấu thầu và Điều 9 Nghị định 30/2015/NĐ-CP để tự quyết định theo thẩm quyền về mô hình chọn lựa chủ đầu tư và chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định của mình.

Trường hợp UBND Thành phố Hồ Chí Minh vẫn tiếp tục kiến nghị áp dụng chọn lựa chủ đầu tư theo Điều 26 Luật Đấu thầu thì phải giải trình full, chi tiết cụ thể và có tính thuyết phục lý do và phương án lựa chọn nhà đầu tư ở trường hợp đặc biệt. Trên cơ sở như thế Bộ KH&ĐT sẽ đánh giá xét theo chức năng, nhiệm vụ quy định tại Điều 26 Luật Đấu thầu và Điểm b Khoản một Điều 86 Nghị định 30/2015/NĐ-CP để thống kê Thủ tướng Chính phủ quyết định.

Gia Khang

Theo Thời đại